 |
|
|
|
juni 2010, nummer 15
|
|
|
|
 |
|
|
|
VEELZIJDIG • FLEXIBEL • DUURZAAM
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
in dit nummer
|
|
|
|
|
|
|
|
Een tweede leven
Een aangepaste, uitgebreide plattegrond, nieuwe bekleding aan de langsgevels en twee nieuwe glazen kopgevels geven de oude introverte aula (uit 1960) van de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden sinds zomer ‘09 weer allure. lees verder >
naar boven >
|
|
|
|
|
|
|
|
Transformatie vraagt daadkracht en uithoudingsvermogen
De Tuinsteden staan er vol mee: lege of deels lege kantoorgebouwen. Ontwikkelaar PFC2 kocht het Macogebouw aan Plein 45-45 in Amsterdam en transformeert het tot een combinatiegebouw en plaatst twee lagen woningen erbovenop. De introductie van het project eind maart bleek een goede aanleiding voor een symposium over de rol van commerciële ontwikkelaars bij herstructureringsopgaven. Een voorzichtige conclusie: ontwikkelaars willen wel, maar struikelen over de complexe regelgeving. Maar met daadkracht vanuit de (lokale) overheid is er veel mogelijk, zo stelt Rens Smid van PFC2. lees verder >
|
Verlenging rond de middenstip
Bij de KNVB draait alles om voetballen. In de bossen van Zeist ligt het halfronde hoofdgebouw als een stadiontribune rond een grasveld met ‘middenstip’. Recent is er een extra verdieping toegevoegd aan het gebouw, dat niet is berekend op aanvullende belasting. De uitbreiding ‘zweeft’ daarom boven het gebouw met een bijzondere staalconstructie. lees verder >
naar boven >
|
|
 |
|
|
|
 |
|
Geluid- en trillling lichte bouwwijzen makkelijk aantoonbaar
Door het onderzoek ‘Voorspellingsmethoden voor geluid en trillingen in lichte bouwknopen’ kan TNO nu op relatief eenvoudige en goedkope wijze de geluid- en trillingsoverdracht bij lichtgewicht gebouwen voorspellen. lees verder >
naar boven >
|
|
|
|
Kies kwaliteit
Zo heet de nieuwe brochure van de vereniging Samenwerkende Nederlandse Staalbouw (SNS) en de stichting Bouwen met Staal voor de promotie van het Keurmerk Nederlandse Staalbouw. De brochure is de nieuwste uiting van de campagne die de beide organisaties sinds april vorig jaar voeren. lees verder >
naar boven >
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Transformatie vraagt daadkracht en uithoudingsvermogen
vervolg >>
Veel gebouwen in herstructureringswijken zijn goede kandidaten voor transformatie, maar initiatieven daartoe stranden vaak in een woud van wet- en regelgeving. Dat is de ervaring van projectontwikkelaar Rens Smid van PFC2, die met de herontwikkeling van het Macogebouw aan Plein 40-45 in Amsterdam wel een geslaagd project op zijn conto kan schrijven. ‘De stedenbouwkundige opzet van herstructureringwijken zoals de Amsterdamse Tuinsteden voldoet perfect’, zo stelt Smid. Transformatie, al dan niet met een vorm van optoppen, is bovendien een financieel gunstige oplossing voor de bestaande voorraad vanwege het ontbreken van overdrachtsbelasting. Smid: ‘En het is duurzamer dan sloop-nieuwbouw. Bovendien willen veel starters in zo’n wijk blijven wonen: een enorm aantrekkelijke doelgroep.’
‘Er is weer behoefte aan een Jan Schaefer-cultuur’
Het Macogebouw wordt getransformeerd tot combinatiegebouw en voorzien van twee nieuwe bouwlagen met starterswoningen. Zoals dit gebouw zijn er nog veel potentiële kandidaten voor herstructurering, stelt Smid. ‘Rij maar eens door Geuzenveld. Daar wemelt het ervan.’ Volgens Smid wordt de ontwikkeling van de bestaande voorraad met name geremd door de complexiteit van de Nederlandse regelgeving. ‘Tot 1989 had de rijksoverheid concrete invloed en werd er “sober maar doelmatig” subsidie voor herstructurering verstrekt. Dat is nu allemaal gedecentraliseerd: de invloed van VROM is afgenomen, de wetgeving is complexer geworden. Het slagen van een initiatief is afhankelijk van de plaatselijke bestuurscultuur. En dat is uiteraard persoonsgebonden.’
De huidige economische en maatschappelijke situatie vraagt om een actieve rol van de overheid, zo stelt Smid. ‘Er is weer behoefte aan een Jan Schaefer-cultuur, waarin iemand met de vlakke hand op tafel slaat en zegt “Zo wil ik het”. Dan gebeurt er wat.’ Een grote rol voor de (gemeentelijke) overheid in de financiering van projecten, vindt de ontwikkelaar minder interessant. Adri Duijvestein kwam met het idee van een Rijksbouwbedrijf, Maarten van Poelgeest gaf aan heil te zien in een risicodragende participatie van de gemeente. ‘Dan ga je maatschappelijk belang mengen met commerciële belangen. Dat moet je niet willen.’
‘Langere procedures betekenen meer kosten’
Maar de grootste drempel voor de meeste transformatieprojecten blijft toch de regelgeving. ‘De wet- en regelgeving schiet dwars door onze plannen voor gebouwtransformatie. Daglichttoetreding, geluidhinder, fijnstof, noem maar op.’, zucht Smid. ‘En helaas schrijdt die juridificatie van ons wettelijk stelsel voort. De nieuwe Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) is ook niet direct sneller en beter. Dat is een soort vergaarbak waarin alles wordt getrechterd. Omdat de juridische zaken niet zijn afgestemd, blijft alles in de hals hangen’, aldus Smid. Dat is een directe bedreiging voor de slagingskans van een project: ‘Langere procedures betekenen meer kosten.’ Overigens hebben niet alleen transformatieprojecten hiermee te maken. Smid: ‘Nieuwbouw kan even stroperig zijn. De lengte van de procedures is zeer afhankelijk van de betreffende gemeente.’
‘Oftewel: kopen, ontwikkelen, op de markt zetten’
In zijn rol als commerciële ontwikkelaar van binnenstedelijke herstructureringsplannen ervaart Smid “een tikje” oneigenlijke concurrentie van de woningcorporaties die ook actief zijn op dat vlak. ‘Bij overheden hebben de corporaties nog steeds een streepje voor, ook al zijn het sinds de privatisering in 1989 commerciële partijen. De makke van corporaties is dat ze draaien op verkoop uit hun woningvoorraad. Als dat motortje hapert, zoals nu, vallen alle ontwikkelingen stil. Bij ons ligt dat toch anders. Het is niet in ons belang om de portefeuille langdurig vast te houden, want dat houdt weer beheerskosten in. Oftewel: kopen, ontwikkelen, op de markt zetten.’ Met het Macogebouw heeft PFC2 laten zien hoe zo’n proces succesvol kan worden doorlopen. Smid merkt daarbij op: ‘In dit stadsdeel krijgen we veel medewerking; het hoofd Stedenbouw en Stadsontwikkeling vindt optoppen een prima idee.’ Wellicht krijgt het Macogebouw een vervolg, zo hoopt Smid: ‘We gaan het concept ook indienen voor de Neprom-prijsvraag “Zo wil ik wonen”. Het past helemaal binnen het kader van duurzaam, flexibel en consumentgericht bouwen.’ De uitslag van de prijsvraag is gepland op 30 juni.
- Dit artikel is een bewerking van het interview met Rens Smid dat verscheen in Bouwen met Staal 215 (april 2010). Klik hier voor meer info. Foto’s: Vincent Basler.
naar boven >
|
|
|
|
|
|
|
|
Verlenging rond de middenstip
vervolg >>
Het sparen van de bomen en de ecologische hoofdstructuur over het terrein zijn belangrijke overwegingen van de KNVB geweest voor de uitbreiding van het hoofdgebouw in Zeist. Maar hoe ontwerp je een extra verdieping óp een bestaand gebouw dat geen extra last kan dragen?
Ontwerpopties
Alternatieven zijn overwogen (afb. 1) waaronder een extra constructie in het gebouw en een constructie over het gebouw heen. Het toevoegen van kolommen door het gebouw veroorzaakt niet alleen teveel overlast tijdens de bouw, maar vermindert ook drastisch het aantal parkeerplaatsen onder het gebouw. Dit laatste geldt ook voor het ‘overkluizingsalternatief’, omdat de parkeergarage zich uitstrekt tot onder het voorterrein. Bovendien zou deze optie de uitstraling van het bestaande gebouw aantasten. Uiteindelijk is de oplossing gevonden in een systeem dat doet denken aan een reeks achter de gebouwrug staande lakeien die de nieuwe verdieping op een presenteerblad boven het bestaande gebouw tillen.
Fundering
In tegenstelling tot het bestaande gebouw dat op staal is gefundeerd, heeft de pyloon een poer met een tweetal zogeheten avegaarpalen. De totale gebouwvervormingen zijn zo beheersbaar en de belasting van de nieuwe ring op de bestaande fundering is beperkt.
Uitvoeringsaspecten
Behalve de beperkingen van een klein bouwterrein met waardevolle bomen en ecologische zone, moet het bestaande gebouw tijdens de uitvoering functioneren. Om zo min mogelijk overlast te veroorzaken, is een groot deel van de montage buiten de kantoortijden gedaan. De constructie dat door het atrium loopt, is onder het bestaande atrium opgebouwd om de waterdichtheid van het atrium en daarmee het gebruik zo lang mogelijk te waarborgen.
|
|
1. Ontwerpoverwegingen van de extra verdieping.
Projectgegevens
Locatie Woudenbergseweg 58, ZeistOpdracht KNVB, Zeist
Projectmanagement Van Vught beheer, Venlo en Van Barreveld consultancy, Amersfoort
Architectuur GAJ architecten, Arnhem
Constructief ontwerp ABT, Velp
Advies trillingsmilieu DGMR, Arnhem
Bouwbedrijf Van Wijnen bouw, Arnhem
Staalconstructiebedrijf Hutten metaal, Hardenberg
Data Start bouw april 2009, oplevering: begin 2010
Foto’s Pieter Kers
naar boven >
|
|
|
|
|
Een tweede leven
vervolg >>
Borren Staalenhoef Architecten uit Leeuwarden won in een kleine competitie een ‘postzegel-actie’ als onderdeel van het masterplan dat voorziet in uitbreiding, herziening/herinrichting van de grootste algemene begraafplaats van de Friese hoofdstad. Het als ‘kleedruimte voor een sportvereniging’-ogende pand had centraal de herdenkingruimte met aangrenzend de entree voor de beheerders. Logistiek en emoties werkten letterlijk verwarrend. Bovendien waren de oude witte geglazuurde buitengevelstenen aan vervanging toe. De architecten brachten de herdenkingsruimte naar de noordelijk, volledige transparante kopgevel voor meer intimiteit, maar tegelijkertijd een hechter gevoel met het ‘buitenleven’. Een stalen spant ondersteunt het dak waar voorheen een opgemetselde wand stond. De lokale aannemer De Vries Leeuwarden verzorgde de gehele verbouwing voor € 400.000 inclusief interieur, installaties, verlichting en (tuin)meubilair, dat eveneens door de architecten is ontworpen. Niet inbegrepen was de nieuwe terreinverharding met een plint van weervast staal, dat direct door de gemeente in opdracht is gegeven. De langsgevels zijn geïsoleerd en voorzien van verschillende kleuren, gefigureerd glas. Origineel is nog wel de leistenen vloer.
Foto’s Pieter Kers
naar boven >
|
|
|
|
|
Geluid- en trillling lichte bouwwijzen makkelijk aantoonbaar
vervolg >>
|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
De ontwikkelde methode sluit nauw aan op de geluidsnorm NEN-EN 12354 en de SBR-praktijkrichtlijn ‘Trillingen van vloeren door lopen'. Voor vier constructietypen zijn de principedetails met de prestaties en overdrachtspaden volledig uitgewerkt. Dat zijn houtskeletbouw – volgens de 'gewone' platformmethode en het 'Maskerade'-concept – en het staalskelet met twee verschillende vloertypes: de staalplaat-betonvloer en de 'Quantumdeck'-vloer (staalframe-betonvloer). De constructiewijzen voldoen alle ruimschoots aan de eisen in het Bouwbesluit. De resultaten komen tijdens de zomermaanden beschikbaar via de websites van brancheorganisaties Bedrijfschap Afbouw, Vereniging van Houtskeletbouwers en Bouwen met Staal. De kennisoverdracht naar akoestisch en constructief adviesbureaus vindt plaats via seminars en cursussen. Voor opdrachtgevers en architecten zal eind 2010 een informatiebijeenkomst worden georganiseerd. Meer informatie is te verkrijgen bij Mic Barendsz, 079-3531277, mic@bouwenmetstaal.nl.
naar boven >
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kies kwaliteit
vervolg >>
De 12 pagina’s tellende publicatie geeft de opdrachtgevers van staalbouwers, waaronder projectontwikkelaars, ontwikkelende bouwbedrijven, gemeenten, provincies en bouwdiensten van Rijkswaterstaat – een beeld van de kennis en kunde bij staalbouwbedrijven die het Keurmerk Nederlandse Staalbouw in huis hebben.
De brochure belicht de pluspunten van het samenwerken met keurmerkbedrijven in projectverband en geeft uitleg over de nieuwe NEN-EN 1090. Deze Europese productienorm wordt binnenkort aangewezen door het aangepaste Bouwbesluit en mag nu al (privaatrechtelijk) in projecten worden toegepast. Staalbouwbedrijven met het keurmerk zijn vooraf uitgebreid getoetst aan de eisen in deze norm voor de fabricage en montage van staalconstructies. Daarnaast zijn de bedrijfsvoering en financiële administratie beoordeeld aan de hand van NEN-EN-ISO 9000. De toetsing wordt uitgevoerd door een onafhankelijke, certificerende instelling: DNV Certification, Lloyds Register Nederland, TÜV Nederland Certification of Kiwa.
De SNS, de branchevereniging van staalconstructiebedrijven in Nederland, heeft het Keurmerk in het leven geroepen om opdrachtgevers in de bouw meer zekerheid te bieden in een voorspoedig staalbouwproces en een veilige en betrouwbaar eindresultaat, onder vooraf bekende en heldere voorwaarden.
Op dit moment beschikken 54 staalbouwbedrijven over het keurmerk. Een actueel overzicht van de keurmerkbedrijven met contactgegevens en nieuws vindt u op de website van Bouwen met Staal.
- De brochure is gratis verkrijgbaar bij de SNS, via e-mail: nab@fme.nl of tel. (079) 353 12 65.
naar boven >
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
