Indien u deze nieuwsbrief niet goed kunt lezen, klik dan hier.
augustus 2013, nummer 13
VEELZIJDIGFLEXIBELDUURZAAM

Verordening Bouwproducten van kracht

Op 1 juli van dit jaar is in alle landen van de Europese Unie de Verordening Bouwproducten (nr. 305/2011) volledig in werking getreden. De Richtlijn Bouwproducten (uit 1989) is hiermee vervallen. De nieuwe verordening geeft de regels voor het produceren en verhandelen van bouwproducten tussen EU-landen onderling én voor het importeren van bouwproducten door EU-lidstaten vanuit landen buiten de unie. Het primaire doel van de verordening is het wegnemen van de handelsbelemmeringen tussen EU-landen: Europa als interne markt voor bouwproducten. Maar daarnaast wordt bijgedragen aan de veiligheid, gezondheid, milieuvriendelijkheid en kwaliteit van gebouwen in de EU. Met de Verordening ontstaat een stelsel van geharmoniseerde (Europese) product- en beproevingsnormen dat er voor zorgt dat bouwproducten volgens uniforme eisen worden vervaardigd, getest en beoordeeld.

Deze uniforme eisen betreffen de gezondheid, hygiëne en energiezuinigheid, maar ook de sterkte en stabiliteit van de constructie en de brandveiligheid. In een geharmoniseerde productnorm staat aan welke (eventuele) brandveiligheidseisen het product moet voldoen, hoe de brandveiligheid moet worden bepaald (bijvoorbeeld volgens een beproevingsnorm) en hoe dit moet worden aangegeven op de CE-markering.

Een geharmoniseerde beproevingsnorm geeft de regels voor het testen en beoordelen van het product op brandveiligheid. Is het product beproefd volgens deze Europese norm, dan is de toepassing in elk EU-land toegestaan. In welk land de proef is uitgevoerd, is niet relevant. Ook is in de norm vermeld voor welke vergelijkbare producten de beproevingsresultaten eveneens gelden (direct application). Hierdoor kunnen aparte proeven op kleine varianten van het reeds geteste product meestal achterwege blijven. Voorbeelden van deze Europese beproevingsnormen zijn NEN-EN 1363-1, NEN-EN 1364-1 en NEN-EN 1634-1 voor het bepalen van de brandwerendheid van gevels en binnenpuien. In Nederland worden deze normen via de classificatienorm NEN-EN 13501-2 aangestuurd door de Bouwbesluit-norm NEN 6069 (Bepaling van de brandwerendheid van scheidingsconstructies).

Prestatieverklaring en CE-markering

De Verordening Bouwproducten verplicht fabrikanten, importeurs en distributeurs om hun product te leveren mét prestatieverklaring en CE-markering.

De prestatieverklaring (óf ‘conformiteitsverklaring’) informeert de gebruiker over de ‘essentiële kenmerken’ van het product: óf en hoe het product aan de eisen voldoet. Via de prestatieverklaring aanvaardt de leverancier de aansprakelijkheid voor eventuele schade die optreedt als het product niet volgens de prestatieverklaring functioneert. Zónder prestatieverklaring mag het product geen CE-markering hebben.

CE-markering is het merkteken dat in één oogopslag duidelijk maakt dat het product aan de Europese regelgeving voldoet en vrij op de Europese markt mag worden verhandeld.

Staalconstructies

De Verordening is eveneens van toepassing op staalconstructies (zoals een staalskelet van kolommen en liggers). Bij de staalconstructie is het staalconstructiebedrijf verantwoordelijk voor de prestatieverklaring en CE-markering volgens de NEN-EN 1090-1, als geharmoniseerde Europese productnorm.

Dit is echter pas verplicht vanaf 1 juli 2014. Tot die tijd mogen staalbouwers hun staalconstructies (en onderdelen daarvan) nog zónder CE leveren. CE-markering is op dit moment mogelijk op vrijwillige basis en kán al verplicht zijn binnen een privaatrechtelijke overeenkomst waarbij toepassing van de NEN-EN 1090-1 in het bestek is opgenomen. De CE-markering geldt uitsluitend voor (de vervaardiging van) het product, níet voor de toepassing (de montage op de bouwplaats).

Brandwerende producten
CE-markering met prestatieverklaring is al langer (sinds maart 2007) vereist voor brandwerend glas, zoals gelaagd veiligheidsglas, thermisch voorgespannen glas, voorgespannen aardalcalisilicaatglas en isolatieglas. Nu geldt de verplichting ook voor producten waarmee brandwerende doorvoeringen en -afdichtingen worden gemaakt (bijvoorbeeld manchetten, kleppen, kussens en leidingisolatie) en voor producten waarmee de brandwerendheid van de (staal)constructie wordt verhoogd: brandwerend plaatmateriaal, bespuitingsmateriaal en brandwerende verf. De geharmoniseerde beproevingsnormen voor deze producten (bij toepassing op dragende, stalen constructiedelen) zijn:  NEN-EN 13381-4 (2009) voor brandwerende plaat en bespuiting en NEN-EN 13881-8 (2010) voor brandwerende verf.

  • Meer (achtergrond)informatie over de Verordening bouwproducten en CE-markering vindt u in een nieuwe brochure van de Rijksoverheid. Deze 20 pagina’s tellende publicatie kunt u hier gratis downloaden.
  • De integrale tekst van de Verordening (als Publicatieblad van de Europese Unie) vindt u hier.
  • De antwoorden op vragen over CE-markering van bouwproducten voor brandveiligheidstoepassingen (zoals brandwerend glas, kozijnprofielen of rolluiken) zijn voor u verzameld op deze website.
  • Foto onder: Marty van den Oever Staalbouw, Veldhoven.

Normering woningsprinklers op komst

De toepassing van sprinklers in woningen krijgt een impuls met NEN 2077 ‘Sprinklerinstallaties voor de woonomgeving - Ontwerp, installatie en onderhoud’. Het ontwerp van deze norm is onlangs door het NEN gepubliceerd en nog tot 1 oktober a.s. door belanghebbenden te becommentariëren. NEN 2077 geeft de eisen en aanbevelingen voor vaste (automatische) sprinklerinstallaties voor woningen én gebouwdelen met een woonfunctie. Voor alle andere gebouwfuncties geldt NEN-EN 124845:2004, aangevuld met de NEN 1073:2010. Een belangrijk verschil tussen sprinklers voor utilitaire functies en de woningsprinkler is het waterverbruik. Een utilitaire sprinkler verspreidt zo’n 60–80 liter water per minuut. De woningsprinkler gebruikt 20 liter per minuut en haalt dat water bij een druk van een halve Bar rechtstreeks uit de waterleiding. Een aparte installatie is voor woningsprinklers doorgaans niet nodig.

Het normontwerp komt op een moment dat de roep om sprinklerbeveiliging van woningen in Nederland steeds luider klinkt. De publicatie van de norm, met landelijke en eenduidige richtlijnen, zal zeker een stimulans zijn voor breder gebruik van woningsprinklers, zoals dat al gebeurt in de VS en andere landen in Europa. In Engeland wordt zelfs overwogen om sprinklers in nieuwbouwwoningen verplicht te stellen. In ons land zouden de installatiekosten dan uitkomen op zo’n € 13,50 per m2 ofwel 1–1,5% van de totale woningbouwkosten, zo verwacht de NOVB (Nederlandse Organisatie voor Brandveiligheid). Bij aansluiting op bestaande, gemeenschappelijke watervoorzieningen, zoals bij appartementengebouwen, kunnen de kosten per woning nog lager uitvallen. Bovendien bieden veel verzekeraars bij aanwezigheid van woningsprinklers kortingen van 5–30% op de premie woonhuisverzekering. Om het gebruik van woningsprinklers te bevorderen, heeft de NOVB de Verenigde Woningsprinkler Installateurs (VWI) opgericht. Deze branchesectie gaat specifieke woningsprinkler-kennis ontwikkelen en verspreiden onder alle betrokkenen (van brandweer tot huiseigenaren) én de kwaliteit borgen via opleidingen voor installateurs en een eenvoudige certificeringsregeling.

  • De ontwerp-NEN 2077 is te lezen en (vóór 1 oktober a.s.) van commentaar te voorzien op www.normontwerpen.nen.nl. Inhoudelijke norminformatie is verkrijgbaar bij ing. Marc Mergeay (Consultant Bouwveiligheid, NEN), e-mail marc.mergeay@nen.nl. De ontwerp-norm is te bestellen in de normshop op de NEN-website.
  • Voor meer informatie over woningsprinklers: brandveiligwonen.org. Nadere toelichting op onder meer typen, systemen, regelgeving en certificering van sprinklersinstallaties vindt u op: www.brandveiligmetstaal.nl
Opgeven/afmelden

Reageren
Heeft u vragen of opmerkingen over deze publicatie? Stuur een e-mail naar brand@bouwenmetstaal.nl

Colofon
De nieuwsbrief Staal, een brandveilig bouwmateriaal is een uitgave voor ontwerpers, bouwers en toezichthouders over brandveiligheidsaspecten van het gebruik van staal in de bouw.
Uitgave: Bouwen met Staal, Zoetermeer, augustus 2013
Samenstelling: Ralph Hamerlinck en Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Boerhaavelaan 40 • 2713 HX Zoetermeer • Postbus 190 • 2700 AD Zoetermeer • T +31(0)79 353 1277 • F +31(0)79 353 1278,
www.bouwenmetstaal.nl